Powstanie wielkopolskie

Garbarczyk Roman (1895–1964)

Urodził się 16 I 1895 r. w Książu Wielkopolskim. Rodzice Antoni (8 VI 1858 - 19 IX 1923, syn Walentego i Marianny z d. Walendowska) i Stanisława Kozłowska (30 IV 1863 - 8 X 1924, córka Józefa i Józefy Ratajczak) pobrali się 3 V 1887 r. w Poznaniu. Z tego związku urodzili się także Władysława (1889-1890), Marianna (*+1888), Józef (*+1891), Marianna po mężu Kierblewska (1892-1976), Zofia po mężu Łączkowska (1900-1972), Czesława (1901-1971), Tadeusz (1903-1952), Sylwester (*+1904), Aniela (1906-1992) i Powstaniec Wielkopolski Stanisław (23 IV 1897 Książ - 18 VIII 1962 pochowany w Warszawie na Cmentarzu Bródnowskim Sektor / Rząd / Numer 108 L / 4 / 28).
Roman swoje życie zawodowe związał z wojskiem. Po II wojnie pracował m. in. w Sztabie Zaopatrzenia Zagłębia Dąbrowskiego, w Zrzeszeniu Spółdzielni Inżynierii Budownictwa czy w Centralnym Składzie Opału i Materiałów Budowlanych.
Jego żoną 11 IV 1923 r. została Anna Sroczyńska (25 VII 1899 Szamotuły - 16 I 1974 Tarnowskie Góry, pochowana pierwotnie w Książu, obecnie spoczywa z mężem na cm. komunalnym Junikowo w Poznaniu. Córka Tomasza i Teodozji z d. Sikorska). Z tego związku urodziło się troje dzieci - córka, której imienia nie znamy i dwóch synów Zdzisław (1927-1989) i Maciej (1924-1996, żołnierz AK, pochowany w Poznaniu na Junikowie).
Zmarł 1 XII 1964 r. w Tarnowskich Górach. Pierwotnie pochowany na cmentarzu parafialnym w rodzinnym Książu Wielkopolskim. 27 III 2024 r. jego szczątki zostały złożone na cm. komunalnym w Poznaniu na Junikowie, obecnie spoczywa pole 7 kwatera B rząd 3 miejsce 16

https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=2625472&name_surname=Garbarczyk%20Roman#OpenMap

…
Ukończył w Gimnazjum w Śremie, gdzie należał do Towarzystwa Tomasza Zana. W 1915 r. został powołany do armii pruskiej, w której służył jako działonowy artylerii. Po powrocie w rodzinne strony w grudniu 1918 r. zaangażował się w konspirację. W nocy z 30 na 31 XII 1918 r. wziął udział w akcji rozbrajania garnizonu w Śremie. 6 I 1919 r. wstąpił do batalionu śremskiego, z którym 13 I 1919 r. wyruszył z nią na front pod Leszno. dowódcą sekcji (drużyny) w plutonie plutonowego Kazimierza Wawrzyniaka z Książa, który należał do 2 kompanii śremskiej chor. Mariana Trawińskiego, a która z kolei operowała na odcinku frontowym "Pawłowice" dowodzonym przez ppor. Henryka Swinarskiego. Walczył w Grupie Leszno do końca powstania. Następnie przydzielony do 6. pułku Strzelców Wielkopolskich (po reorganizacji 60. pułk piechoty). W marcu 1919 r. skierowany do szkoły podoficerskiej w Poznaniu. We wrześniu 1919 r. został jako podporucznik został dowódcą 8. kompanii 60. pułku piechoty i skierowany na front bolszewicki. Podczas walk dwukrotnie ranny. Za męstwo został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Po wojnie polsko - bolszewickiej pozostał w wojsku. Służył w 257. pułku piechoty w Poznaniu, następnie w 60. p.p. w Ostrowie Wielkopolskim. W 1928 r. został dowódcą kompanii w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie.W 1932 r. awansowany do stopnia majora i przeniesiony do w 11. p.p. w Tarnowskich Górach. W okresie międzywojennym odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy za wojnę polsko-bolszewicką w 1920 r., Medalem Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921, Srebrnym Krzyżem Zasługi i Medal Niepodległości - MP 167/1932. W Kampanii Wrześniowej 1939 r. pełnił funkcję kwatermistrza 11. pułku piechoty. Po rozbiciu oddziału dostał się do niewoli niemieckiej i osadzony w Oflagu II C Woldenberg. Za za wojnę obronną 1939 r. odznaczony ponownie Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy.

Źródła: Parafia katolicka Poznań - par. św. Marcina, wpis 41 / 1887; Urząd Stanu Cywilnego Poznań, wpis 153 / 1887; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1879/1/67, skan 30; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1879/1/73, skan 108 Książ Wielkopolski (USC) - akt urodzenia, rok 1897, Księga urodzeń; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja personalno - odznaczeniowa; IPN, Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945; Wawrzyniak Jarosław, Śrem w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919, Śrem 2011; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wirtualna Izba Regionalna Gminy Książ Wielkopolski - strona internetowa stan na 13/09/2026; Głos Wielkopolski 1964.12.03 R.20 nr 287 Wyd. A; Dokumentacja fot. grobu Tomek Konwicki

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

Parafia katolicka Poznań - par. św. Marcina, wpis 41 / 1887

Antonius Garbarczyk (29 lat)
ojciec: Valentinus , matka: Marianna Walendowska
Stanislava Kozłowska (24 lat)
ojciec: Joseph , matka: Josepha Ratajczak

Urząd Stanu Cywilnego Poznań, wpis 153 / 1887

Anton Garbarczyk (29 lat)
ojciec: Valentin Garbarczyk , matka: Marie Walendowska
Stanislava Kozlowska (24 lat)
ojciec: Joseph Kozlowski , matka: Josephine Ratajczak

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1879/1/67, skan 30,
Książ Wielkopolski (USC) - akt urodzenia, rok 1895, Księga urodzeń
Roman, rodzice: Anton (Antoni) Garbarczyk, Stanislawa Kozlowska ,

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1879/1/73, skan 108 Książ Wielkopolski (USC) - akt urodzenia, rok 1897, Księga urodzeń
Stanislaus (Stanisław), rodzice: Anton (Antoni) Garbarczyk, Stanislawa Kozlowska,

Maciejewski Julian Walenty (1884-1946)

Urodził się 6 lutego 1884 r. w Poznaniu w rodzinie Powstańca Styczniowego Jana (ur.17 VI 1843 Sobótka - zm. 28 XI 1911 Poznań) i Ewy z d. Brylska (ur.12 XII 1842 Oborniki, zm. 31 XII 1916 Poznań) . Para pobrała się w parafii św. Marii Magdaleny w Poznaniu w 1870 r. Z tego związku urodzili się także Wojciech (23 IV 1872), Feliks (1874-1877). Sylwester (8 XII 1876), Władysława (15 V 1879), Angelika (11 X 1881) i Ludwik (20 VIII 1898).

Z zawodu kupiec.

7 I 1911 r. w Poznaniu ożenił się z Kazimierą z d. Fischbach (3 III 1885 Spławie - 13 XII 1959 Wrocław, córka Karola Antoniego i Józefy z d. Koplińska). Z tego związku urodzili się Tadeusz Julian (6 VII 1911 w Poznaniu), Czesława po mężu Balcarz (6 VI 1913 w Poznaniu - 26 VIII 2002 we wrocławiu), Zofia (16 XII 1921 w Grudziądzu) i Jadwiga (17 IX 1927 w Grudziądzu).
Zmarł 16 III 1946 r. we Wrocławiu. Został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Rodziny przy ul. Smętnej we Wrocławiu spoczywa sektor 11, rząd 4, grób nr 2/2a.

http://mogily.pl/swrodzinywroclaw/maciejewskijulian_665987

Miejsce pochówku jest już wpisane do Ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.
…
Członek Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego. W okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej aktywnie działał w strukturach Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Poznaniu. W sierpniu 1914 r. został powołany do armii niemieckiej (47. Pułk Piechoty). Zwolniony z wojska z powodu choroby w kwietniu 1918 r. powrócił do Poznania, gdzie był jednym z organizatorów Straży Ludowej, następnie brał udział w walkach w mieście, m. in. przy przejęciu gmachu odwachu na poznańskim Rynku. Następnie powierzono mu wyznaczenie komisarzy Straży Ludowej dla poszczególnych dzielnic, został komisarzem Poznań Wschód i Poznań Zachód. Po powstaniu w maju 1919 r. został postawiony na czele IV Batalionu Obrony Krajowej. W kwietniu 1920 r. przeszedł do Służby Więziennej, pracował w Grudziądzu i Poznaniu, w późniejszych latach figurował w oficjalnych spisach jako oficer rezerwy Wojska Polskiego (w roczniku oficerskim z 1934 roku). Członek założyciel Związku Powstańców Wielkopolskich. W okresie międzywojennym odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości, Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności, Złotym Krzyżem Zasługi.
Źródła: Parafia katolicka Poznań - par. św. Marii Magdaleny, wpis 19 / 1870, Archiwum Państwowe w Poznaniu. USC Poznań, Księga urodzeń za 1887 r.; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line; Wyszukiwarka grobów dla miasta Wrocławia - mogiły.pl; WBH, Kolekcja personalno - odznaczeniowa i Kolekcja akt Powstańców Wielkopolskich; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Zespół: 884 / Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Sygnatura: nr 97 / Spis członków różnych kół Związku Powstańców Wielkopolskich. Opis jednostki: Akta organizacyjne Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19 i Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu: statuty, regulaminy, okólniki, protokoły posiedzeń zarządu, zjazdy, korespondencja. Strona/karta: 55; Encyklopedia Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, Poznań 2018

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

Parafia katolicka Poznań - par. św. Marii Magdaleny, wpis 19 / 1870
Joannes Maciejewski (27 lat) i Eva Brylska (27 lat)

Kolekcja akt PW w WBH
https://wbh-wyszukiwarka.wp.mil.pl/c/scans/zasoby/I_487/I_487_18679.pdf

Grduszak Jakub (1881 - 1964)

Urodził się 28 V 1881 r. w miejscowości Żbiki (wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin). Rodzice Marcin (ur.1836, syn Stanisława i Katarzyny zd. Michalska) i Marcjanna (w aktach metrykalnych także jako Marianna) z d. Musiałowska (ur. 1835, córka Kacpra i Marianny) pobrali się w Żegocinie w 1857 r. Z tego związku urodziło się jeszcze co najmniej pięcioro dzieci, których znamy imiona Katarzyna (1865-1876), Magdalena (1871-1876), Hipolit (1877-1963), Joanna (1862) i Józef (1868).

20 VIII 1905 r. poślubił Michalinę z d. Antczak (ur. 22 V 1882 r. w miejscowości Prokopow, zm. 22 II 1957 w Poznaniu). Para miała co najmniej sześcioro dzieci - Alojzy (1905-1959), Jan (1908-1995), Władysław (1911-1974), Wacław (1919-1988) i Teresa (ur.1933) oraz Stanisława po mężu Zalewska (1913-1984, spoczywa z rodzicami). W okresie międzywojennym rodzina mieszkała w miejscowości Smolary w powiecie wągrowieckim.

Grduszak zmarł 21 XII 1964 r. w Poznaniu, pochowany na cm. komunalnym na Miłostowie, spoczywa pole 7 kwatera 6A miejsce 4
https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=1&id=1143275&name_surname=Grduszak%20Jakub#
…
Członek Towarzystwa Gimnastycznego Sokół. Jako ochotnik wstąpił do kompanii gołanieckiej, w której walczył od 29 XII 1918 r. do 16 II 1919 r. Głównym organizatorem i dowódcą gołanieckich struktur powstańczych był ppłk Włodzimierz Kowalski. Pod jego komendą oddział zajął Gołańcz 30 XII 1918 r. Następnie brał udział w walkach na terenie Pałuk i Krajny, m.in. o miejscowości Chojna, Czesławice, Smogulec, Margonin, Szamocin, Sipiory i Kcynię. Zwolniony z wojska w stopniu starszego szeregowego 2 IV 1919 r. (Deklaracja do Zarządu Głównego ZPW z marca 1938 r.). Członek Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19 i Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu, koło Gołańcz, zweryfikowany dyplomem nr 1938, Nr Referatu Historycznego 9491. Odznaczony Medalem Niepodległości nadanym 20 IX 1937 r. W 1958 r. odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym (tu podano stopień wojskowy kapral).
Źródła: Parafia katolicka Żegocin, wpis 32 / 1857; Archiwum Państwowe w Kaliszu 670/1/22, skan 105 Czermin (USC) - akt urodzenia, rok 1881, [Księga urodzeń]; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line i Lista odznaczonych WKP; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; WBH, Kolekcja personalno - odznaczeniowa i Kolekcja akt Powstańców Wielkopolskich; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Zespół: 884 / Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Sygnatura: nr 31 / Spis zweryfikowanych 101 - 4621. Opis jednostki: Akta organizacyjne Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19 i Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu: statuty, regulaminy, okólniki, protokoły posiedzeń zarządu, zjazdy, korespondencja. Strona/karta: 102;Archiwum Państwowe w Poznaniu. Zespół: 884 / Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Sygnatura: nr 45 / Ewidencja członków Związku Weteranów Powstań Narodowych Rzeczypospolitej Polskiej [nr 16967 - 23302]. Opis jednostki: Spisy członków Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19. Strona/karta: 401; Dokumentacja fot. grobu Tomek Konwicki

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

https://wbh-wyszukiwarka.wp.mil.pl/c/scans/zasoby/I_487/I_487_13391.pdf
Parafia katolicka Żegocin, wpis 32 / 1857
Martinus Grduszak (21 lat) i Marianna Musiołowska (22 lat)
ojciec: Casparus Musiołowski, matka: Marianna

Archiwum Państwowe w Kaliszu 670/1/22, skan 105 Czermin (USC) - akt urodzenia, rok 1881, [Księga urodzeń]

Jakob, rodzice: Martin Grduszak, Marcyanna Musiołowska,

Majchrzak Stanisław (1887 - 1969)

Urodził się 9 IV 1887 r. w miejscowości Maniewo (wieś sołecka w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki). Rodzice Antoni (ur.22 V 1857, syn Stanisława i Michaliny z d. Najdek) i Marianna z d. Sobkowiak (ur.25 V 1864, córka Jakuba i Wiktorii z d. Ślotała) pobrali się w 1881 r. Z tego związku urodziło się jeszcze co najmniej czworo dzieci, których znamy imiona - Franciszek (9 I 1885 r. w Pile), Władysław (27 VI 1898 w Maniewie, zm. 25 X 1977 r. w Poznaniu) i Stanisława po mężu Janiszewska (ur.1895).

9 VI 1911 r. z Krotoszyna przeprowadził się do Poznania, swoje życie dzielił także z rodzinną miejscowością. Około 1914 r. ożenił się z Magdaleną Bartkowiak (ur.5 II 1892, zm. 9 XII 1973 r.), para miała co najmniej troje dzieci, których znamy imiona - Leopold (ur.9 III 1915), Florian (ur.25 III 1920) i Marian (ur. 6 VII 1921).

Zmarł 4 III 1969 r. Pochowany na cm. komunalnym Junikowo w Poznaniu, spoczywa pole 18 rząd 23 miejsce 14

https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=1069507&name_surname=Majchrzak%20Stanis%C5%82aw#

https://billiongraves.com/grave/Stanis%25C5%2582aw-Majchrzak-Powstaniec-Wielkopolski/30766846
…

Członek Straży Ludowej Dzielnicy I w Poznaniu. Od 27 XII 1918 r. brał udział w walkach na terenie miasta Poznania pod rozkazami Juliana Maciejewskiego (1884-1946) i Kazimierza Kosmowskiego (1883-1973), który potwierdził udział Majchrzaka w powstaniu. Brał udział m. in. przy obsadzeniu Poczty Głównej, zbrojowni oraz portu rzecznego, stacji Garbary. Następnie pełnił służbę odwachu i patrolową. Odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.

Źródła: Urząd Stanu Cywilnego Maniewo, wpis 14 / 1881; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line i Lista odznaczonych WKP; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Głos Wielkopolski. 1969.03.06 R.25 nr 55 Wyd.A; Dokumentacja fot. grobu Tomek Konwicki.

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

Zielewicz Stefan (1897 - 1963) i Teofil (1898 - 1942)

Zielewicz Stefan (1897 - 1963) i Teofil (1898 - 1942) urodzili się w rodzinie Wojciecha (ur. 27 III 1862 r. w Niepruszewie, zm. 9 II 1935 r. w Rudnikach powiat nowotomyski. Pochowany na cm. w Opalenicy, syn Andrzeja i Józefy z Woytaszów) i Weroniki Kałek (ur. 28 I 1873 r. w Niegolewie, zm. 24 I 1959 r. w Nowym Tomyślu. Pochowana razem z mężem w Opalenicy, córka Walentego i Pelagii z d. Kreutzinger). Para pobrała się w 1891 r. w Buku. Z tego związku urodzili się także Helena (1892-1963), Adam (ur. 8 XII 1893, poległ na I wojnie światowej 17 X 1917), Feliks (1895), Kazimiera (1901), Felicja 1902), Seweryna (1905-1998), Pelagia (1906), Jadwiga (1907-1949), Aniela (1909), Janina (1910 - 1963).
…
Zieleniewicz Stefan urodził się 14 VIII 1897 r. w miejscowości Rudniki (wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Opalenica).
Z żoną Ireną z d. Janiszewska (15 VI 1904 - 11 VII 2002, spoczywa na Junikowie pole: 6; kwatera: 8; rząd: 3; miejsce: 117) mieli czworo dzieci Marię, Bogdana i Janusza oraz córkę Emilią (spoczywa z ojcem).
Zmarł 6 VII 1963, spoczął na poznańskim cmentarzu junikowskim pole 17, kw. 4, rz. 3, m.105)
https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=996505&name_surname=Zielewicz%20Stefan#OpenMap
https://billiongraves.com/grave/Stefan-Zielewicz--Powstaniec-Wielkopolski-1918%25E2%2580%25931919/43485851
2 III 2022 r. grób Powstańca Wielkopolskiego został wpisany do ewidencji grobów weteranów prowadzonej przez IPN. Wniosek złożony 9 I 2021 r.
…
Za przynależność do polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” został wydalony z gimnazjum w Grodzisku Wielkopolskim. W latach 1916–1918 służył w armii pruskiej, podczas I wojny światowej został ranny, co znajduje potwierdzenie na pruskich listach strat Preußen 859 z 15 VI 1917 r. Po powrocie do Opalenicy w grudniu 1918 r. zaangażował się w tworzenie struktur powstańczych (Rada Robotnicza i Żołnierska) i współtworzył kompanię opalenicką. Jako ochotnik walczył od 27 XII 1918 r. m.in. w Poznaniu oraz o Zbąszyń, Łomnicę i Nowy Dwór. 12 II 1919 r. został ranny pod Nową Wsią i trafił do szpitala w Buku. Po wyleczeniu walczył na froncie północnym (m. in. pod Szubinem i Rynarzewem). W dwudziestoleciu międzywojennym był m.in. działaczem społecznym i współorganizatorem lokalnego szkolnictwa w Porażynie. Członek Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19 i Związku Powstańców Wielkopolskich, zweryfikowany dyplomem nr 7334, Nr Referatu Historycznego 14992. Został odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Niepodległości (w 1932 roku). Uczestnik Kampanii Wrześniowej. W 1958 r. odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.
----------------------------------------------
Zielewicz Teofil (1898 - 1942) (ps. „Tygrys”)
Urodził się 5 XII 1898 r. w miejscowości Rudniki (wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Opalenica).
Z zawodu był monterem i ślusarzem.
17 VI 1921 r. z Rudnik przeprowadził się do Poznania. Jego żoną od 16 VIII 1930 r. była Cecylia z d. Mazańska, para miała dwie córki Alinę i Krystynę.
Za działalność konspiracyjną podczas II wojny światowej skazany na karę śmierci przez Senat Karny Wyższego Sądu Krajowego w Poznaniu. Wyrok wykonano 6 VIII 1942 r.
…
W 1917 powołany do armii pruskiej. Walczył na froncie wschodnim. Awansowany do stopnia kaprala. W 1919 r. brał udział w Powstaniu Wielkopolskim, a potem w stopniu plutonowego w wojnie polsko - bolszewickiej. Zdemobilizowany w 1921 r. Jego wniosek do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości został odrzucony 25 VI 1938 r. Członek Stronnictwa Narodowego. Podczas II wojny światowej członek Narodowej Organizacji Bojowej (NOB). Organizował opór i kolportaż materiałów podziemnych na terenie Poznańskich Zakładów Naprawy Taboru Kolejowego (ZNTK Poznań). Został zatrzymany przez gestapo w 1940 r. na terenie zakładów pracy. Podczas przeszukania znaleziono przy nim materiały obciążające. Wyrokiem niemieckiego sądu został skazany za „przygotowywanie zdrady stanu”. Stracono go 6 VIII 1942 r. w niemieckim więzieniu przy ul. Młyńskiej w Poznaniu wraz z pięcioma innymi członkami ruchu oporu - Kazimierzem Walczakiem, Teofilem Muszyńskim, Stanisławem Łukowczykiem, Franciszkiem Grześkowiakiem i Józefem Gąską. Po jego aresztowaniu hitlerowcy wysiedlili jego żonę Cecylię oraz dwie córki (Alinę i Krystynę) do obozu przejściowego w Łodzi, jednak dzięki m.in. perfekcyjnej znajomości języka niemieckiego rodzinie udało się ostatecznie przedostać do Generalnego Gubernatorstwa i przeżyć wojnę.

Źródła: Parafia katolicka Buk, wpis 3 / 1891; Urząd Stanu Cywilnego Buk, wpis 3 / 1891; 53 - Archiwum Państwowe w Poznaniu 1918/1/70, skan 164 Opalenica (USC) - akt urodzenia, rok 1897, Księga urodzeń; 53 - Archiwum Państwowe w Poznaniu 1918/1/73, skan 267 Opalenica (USC) - akt urodzenia, rok 1898, Księga urodzeń; Verlustlisten Deutsches Reich 1. Weltkrieg, page 19112: Zielewicz Stefan (Rudnik, Grätz); Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja personalna i odznaczeniowa i Kolekcja akt Powstańców Wielkopolskich; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line i Lista odznaczonych WKP; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Głos Wielkopolski. 1963.07.09 R.19 nr 161 Wyd.A; IPN, Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945; Powstańcy Wielkopolscy - Biogramy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, t. IV, pod red. Bogusława Polaka, Poznań 2008; Archiwum Państwowe w Poznaniu, Zespół: 884 / Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu, Sygnatura: nr 43 / Spis członków Związku Weteranów Powstań Narodowych od 2311 - 3540a. Opis jednostki: Spisy członków Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19. Strona/karta: 145; dokumentacja fotograficzna grobu Stefana - Agnieszka Grądzielewska, 2020 r.; Ku Armii Narodowej. Z dziejów konspiracji wojskowej Stronnictwa Narodowego w Wielkopolsce 1939–1942”, Aleksandra Pietrowicz i Rafał Sierchuła; Encyklopedia Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945.

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2020/2026

Parafia katolicka Buk, wpis 3 / 1891

Adalbertus Zielewicz (28 lat)
Veronica Kałek (18 lat)

Urząd Stanu Cywilnego Buk, wpis 3 / 1891

Adalbert Zielewicz (ur. 1862)
ojciec: Andreas , matka: Josephine Wojtasz
Veronika Kałek (ur. 1873)
ojciec: Valentin , matka: Pelagia Krenzinger

53 - Archiwum Państwowe w Poznaniu 1918/1/70, skan 164 Opalenica (USC) - akt urodzenia, rok 1897, Księga urodzeń
Stefan , rodzice: Adalbertus Zielewicz, Weronika Kałek ,
Komentarz indeksującego:
+ 06.07.1963 Poznań

53 - Archiwum Państwowe w Poznaniu 1918/1/73, skan 267 Opalenica (USC) - akt urodzenia, rok 1898, Księga urodzeń
Theofil , rodzice: Adalbertus Zielewicz, Weronika Kałek ,
Komentarz indeksującego:
+ 06.08.1942 Poznań

Verlustlisten Deutsches Reich 1. Weltkrieg, page 19112: Zielewicz Stefan (Rudnik, Grätz)

https://wbh-wyszukiwarka.wp.mil.pl/c/scans/zasoby/I_487/I_487_8763.pdf

Rankowski Kazimierz (1900 - 1968)

Urodził się 4 III 1900 r. w miejscowości Komorze (wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą). Był synem Felicjana (8 VI 1860 - 18 VIII 1923) i jego I żony Kazimiery z d. Kraska (28 II 1865 - 30 VI 1900). Z tego związku urodzili się także Henryk (*+1892), Maria po mężu Hałasz (4 I 1893 r. Komorze - 3 VII 1976 Poznań, żona Powstańca Wielkopolskiego Jana), Pelagia Łucja (13 XII 1895 - pogrzeb 11 V 1973), Ludwika (2 VIII 1897 - pogrzeb 24 III 1981). Rodzeństwo Kazimierz, Maria po mężu Hołysz, Ludwika i Pelagia pochowani zostali w jednym grobie.

Uczęszczał do gimnazjum w Krotoszynie, gdzie pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Tomasza Zana. Maturę zdał w 1918 r. W latach 1919–1923 studiował prawo na Uniwersytecie Poznańskim. Był aktywne związany z ruchem korporacji akademickich – w 1921 r. został współzałożycielem Korporacji Surma, a później przeszedł do Korporacji Chrobria, w której pełnił funkcję prezesa (w latach 1923 i 1925). Po zdaniu egzaminu sędziowskiego w 1925 r. pracował jako sędzia powiatowy w Zbąszyniu. Od 1929 r. prowadził praktykę jako adwokat i notariusz w Czarnkowie.

Zmarł 22 I 1968 r. i początkowo został pochowany na cm. parafialnym Bożego Ciała przy ul. Bluszczowej w Poznaniu, 30 X 1992 r. szczątki spoczęły na cm. komunalnym na Junikowie pole 9 kwatera 5 rząd K3 miejsce 3
https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=1132766&name_surname=Ho%C5%82ysz%20Maria#

https://billiongraves.com/grave/Kazimierz-Rankowski-Powstaniec-Wielkopolski/29041965
…

Brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim na odcinku Jarocin – Krotoszyn – Zduny. Jako ochotnik walczył również w wojnie polsko - bolszewickiej 1920 r. oraz zaangażował się w akcję plebiscytową na Warmii. Jego wniosek do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości został odrzucony 25 VI 1938 r.
22 IX 1939 r. wzięty do niewoli sowieckiej i osadzony w obozach w zaporożu, Siewżełdorłagu i Juży. 4 IX 1941 r. wstąpił do Armii Andersa.

W projekcie WTG Gniazdo, Uczestnicy (...) został wymieniony:
Kazimierz Rankowski
uwagi: Czarnków (Czarnków jako miejsce zamieszkania jest zgodne z adresem, który podał we wniosku do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości).
źródła:Archiwum Państwowe w Poznaniu, Zespół: Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Koła poza Poznaniem.

Źródła: Archiwum Państwowe w Lesznie 408/2.1/52, skan 18 Borzęciczki (USC) - akt małżeństwa, rok 1890, [Księga małżeństw]; Archiwum Państwowe w Kaliszu 773/1/83, skan 46 Żerków (USC) - akt urodzenia, rok 1900, [Księga urodzeń]; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja personalna i odznaczeniowa; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Głos Wielkopolski. 1968.01.25 R.24 nr 21 Wyd.A; IPN, Indeks Represjonowanych.

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

Archiwum Państwowe w Lesznie 408/2.1/52, skan 18 Borzęciczki (USC) - akt małżeństwa, rok 1890, [Księga małżeństw]

Felician Rankowski (30 lat), rodzice: Walenty Rankowski, Konstancya Baczykowska,
Kasimira Kraska (25 lat), rodzice: Anton Kraski, Francisca Grzyminska,

Archiwum Państwowe w Kaliszu 773/1/83, skan 46 Żerków (USC) - akt urodzenia, rok 1900, [Księga urodzeń]

Kasimir, rodzice: Felician Rankowski, Kasimira Kraska

Rankowski Felicjan (1860-1923)

Urodził się 8 VI 1860 r. w miejscowości Błociszewo (wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem). Syn Walentego (ur. 1823, syn Kazimierza i Agaty) i Konstancji z d. Bączykowska (ur.1837, córka Wojciecha i Marianny). Para pobrała się w Błociszewie w 1855 r. Z tego związku urodziło się jeszcze co najmniej czworo dzieci, których znamy imiona - Henryk (1859-1890), Kornelia po mężu Zadon (1862), Władysława po mężu Janiak (1871-1928) i Stanisława (1867-1897).

Był dwukrotnie żonaty. Jego Pierwszą żoną 14 V 1890 r. została Kazimiera Kraska (28 II 1865 - 30 VI 1900, córka Antoniego i Franciszki zd. Grzymińska). Z tego związku urodzili się Henryk (*+1892), Maria po mężu Hałasz (4 I 1893 r. Komorze - 3 VII 1976 Poznań, pochowana pierwotnie pole: 22; rząd: A2; miejsce: 54, a obecnie na cm. komunalnym Junikowie, spoczywa pole 9 kwatera 5 rząd K3 miejsce 3, żona Powstańca Wielkopolskiego Jana), Pelagia Łucja (13 XII 1895 - pogrzeb 11 V 1973), Ludwika (2 VIII 1897 - pogrzeb 24 III 1981) i Powstaniec Wielkopolski - Kazimierz (ur. 4 III 1900 r. w Komorzu, zm.22 I 1968 r. i początkowo został pochowany na cm. parafialnym Bożego Ciała przy ul. Bluszczowej w Poznaniu, 30 X 1992 r. szczątki spoczęły na cm. komunalnym na Junikowie pole 9 kwatera 5 rząd K3 miejsce 3). Rodzeństwo Kazimierz, Maria po mężu Hołysz, Ludwika i Pelagia pochowani zostali w jednym grobie. 12 II 1901 r. ożenił się powtórnie, jego żoną została Wanda z. Mikołajczak (3 I 1862 - 20 III 1921, córka Józefa i Marcjanny Adrianny Gniatczyk).

Felicjan zmarł 18 VIII 1923 r. Jarocinie, niestety grobu nie znaleziono.
…

Felicjan był nauczycielem i rektorem jeden z jarocińskich szkół. Czynnie działał na rzecz polskości podczas zaborów, ale nie wiadomo jaka była jego rola w Powstaniu Wielkopolskim. Został wymieniony w projekcie WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego dwukrotnie:
1/ Felicjan Rankowski
data śmierci: 1923.
źródła: Jarocińscy Powstańcy Wielkopolscy 1918-1919. Materiały do słownika biograficznego ziemi jarocińskiej, Kalisz 2005
2/ Rankowski
uwagi: nauczyciel Szkoła w Jarocinie, rektor
źródła:
Jarocin wczoraj i dziś. Szkice monograficzne miasta i okolicy dla celów szkolnych Cz. I, Jarocin 1938
Udział społeczeństwa Ziemi Kaliskiej w powstaniu wielkopolskim 1918-1919. Praca zbiorowa wydana z okazji odsłonięcia pomnika Powstańców Wielkopolskich w Nowych Skalmierzycach w grudniu 1978 roku, pod red. Antoniego Czubińskiego, Kalisz 1978

Źródła: Parafia katolicka Błociszewo, wpis 3 / 1855; Archiwum Państwowe w Kaliszu 703/2/84, skan 16 Kotlin (USC) - akt małżeństwa, rok 1901, [Księga małżeństw]; Archiwum Państwowe w Kaliszu 703/2/84, skan 16 Kotlin (USC) - akt małżeństwa, rok 1901, [Księga małżeństw]; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line; Kurier Poznański 1923.08.21 R.18 nr 188

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

Parafia katolicka Błociszewo, wpis 3 / 1855

Valentinus Rankoski (32 lat)
ojciec: Casimirus Rankoski , matka: Agatha
Constantia Bączykowska (18 lat)
ojciec: Adalbertus Bączykowski , matka: Marianna

Archiwum Państwowe w Kaliszu 773/3/85, skan 60 Żerków (USC) - akt zgonu, rok 1900, [Księga zgonów]
Kasimira Rankowska z d. Kraska (34 lat) , rodzice: Antoni Kraski , Franziska Gryminska ,

Archiwum Państwowe w Kaliszu703/2/84, skan 16 Kotlin (USC) - akt małżeństwa, rok 1901, [Księga małżeństw]
Felician Rankowski (41 lat), rodzice: Valentin Rankowski + , Konstancya Bączykowska+ ,
Wanda Mikołajczak (39 lat) , rodzice: Joseph Mikołajczak+ , Adrianna Gniatczyk ,

11 - Archiwum Państwowe w Kaliszu 689/4/332, skan 31 Jarocin (USC) - akt zgonu, rok 1921, Księga miejscowa zgonów
Wanda Mikołajczak (59 lat) , rodzice: Józef Mikołajczak , Marcianna ,
małżonek Felician Rankowski

Hołysz Jan (1908 - 1982)

Urodził się 7 I 1908 r. na poznańskich Ratajach w rodzinie Powstańca Wielkopolskiego Michała (ur.7 IX 1882 r. w miejscowości Markowice. Rodzice Jan (1845-1901) i Józefa z d. Pilaczyńska (ur.1850)) i Marianny Pawlak (11 VIII 1885 Pławce - 25 X 1970 Poznań, córka Antoniego i Marianny z d. Dopierała). Jego rodzeństwem byli - Marian (29 XI 1911), Leon (8 IV 1914 - 25 X 1999), Łucja (25 VI 1920 - 10 III 2003) i Zenon Wincenty (30 III 1922 - 24 VII 1987).

Około 1936 r. Jan w Poznaniu poślubił Mariannę (Marię) Rankowską (4 I 1893 r. Komorze - 3 VII 1976 Poznań, pochowana pierwotnie pole: 22; rząd: A2; miejsce: 54, a obecnie na cm. komunalnym Junikowie, spoczywa pole 9 kwatera 5 rząd K3 miejsce 3). Marianna (Maria) była córką Felicjana (8 VI 1860 Błociszewo - 18 VIII 1923 Jarocin, syn Walentego i Konstancji z d. Baczykowska) i jego I żony Kazimiery z d. Kraska (córka Antoniego i Franciszki zd. Grzymińska). Felicjan był nauczycielem i rektorem jeden z jarocińskich szkół. Czynnie działał na rzecz polskości podczas zaborów, ale nie wiadomo jaka była jego rola w Powstaniu Wielkopolskim. Został wymieniony w projekcie WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego dwukrotnie:

1/ Felicjan Rankowski
data śmierci: 1923.
źródła: Jarocińscy Powstańcy Wielkopolscy 1918-1919. Materiały do słownika biograficznego ziemi jarocińskiej, Kalisz 2005
2/ Rankowski
uwagi: nauczyciel Szkoła w Jarocinie, rektor
źródła:
Jarocin wczoraj i dziś. Szkice monograficzne miasta i okolicy dla celów szkolnych Cz. I, Jarocin 1938
Udział społeczeństwa Ziemi Kaliskiej w powstaniu wielkopolskim 1918-1919. Praca zbiorowa wydana z okazji odsłonięcia pomnika Powstańców Wielkopolskich w Nowych Skalmierzycach w grudniu 1978 roku, pod red. Antoniego Czubińskiego, Kalisz 1978

Synem Felicjana i Kazimiery a bratem Marianny (Marii) Hołyszowej Kazimierz Rankowski (ur. 4 III 1900 r. w Komorzu, zm.22 I 1968 r. i początkowo został pochowany na cm. parafialnym Bożego Ciała przy ul. Bluszczowej w Poznaniu, 30 X 1992 r. szczątki spoczęły na cm. komunalnym na Junikowie pole 9 kwatera 5 rząd K3 miejsce 3), walczył w Powstaniu Wielkopolskim na odcinku Jarocin - Krotoszyn - Zduny oraz w wojnie polsko - bolszewickiej 1920 roku, a później został prawnikiem. W projekcie WTG Gniazdo, Uczestnicy (...) został wymieniony:
Kazimierz Rankowski
uwagi: Czarnków (Czarnków jako miejsce zamieszkania jest zgodne z adresem, który podał we wniosku do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości - wniosek został odrzucony 25 VI 1938 r.)
źródła:Archiwum Państwowe w Poznaniu, Zespół: Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Koła poza Poznaniem

Wracając do Jana Hołysza. Nie ustalono czy małżonkowie mieli potomstwo (w nekrologu Marii od męża i rodziny brak informacji o dzieciach).

Jan był urzędnikiem.

Jan zmarł 15 III 1982 r., pochowany na cm. Junikowo w Poznaniu, spoczywa od 16 X 2015 r. w grobie brata Zenona pole AZ kwatera 2 rząd P2 miejsce 47

https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=2553615&name_surname=Ho%C5%82ysz%20Jan#

https://billiongraves.com/grave/Jan-Ho%25C5%2582ysz-Powstaniec-Wielkopolski-1918-1919/28058277

Wspomniany powyżej brat Zenon oraz Aleksandra Zofia Hołysz, Jerzy Janusz Ziołek, Leokadia Ziołek, Zenon Hołysz i Jacek Kazimierz Laskowski.
…
Jan brał udział w Powstaniu Wielkopolskim jako zaledwie 10 letni chłopiec. Należał do 4 Drużyny Harcerskiej w Poznaniu, która dopiero w maju 1919 r. otrzymała nazwę 4. Drużyny Harcerskiej im. Władysława Jagiełły. Służył jako goniec przy kościele OO. Dominikanów w Poznaniu przy ulicy Szewskiej, wydawał ukrytą broń razem z kościelnym Stefanem Molińskim, przeprowadzał powstańców przez dziedziniec terenu kościelnego na teren zbrojowni. We wniosku o Wielkopolski Krzyż Powstańczy czytamy: “Grupa powstańców działając przez zaskoczenie zdobyła po krótkiej walce zbrojownię. Dowódca oddziału porucznik Bozicki Stanisław przedstawił moją pomoc Naczelnej Radzie Ludowej w Poznaniu, której Prezesem był dr. Czesław Meisner, sekretarzem Chmielewski Stanisław oraz pułkownik Żuromski Kazimierz - adwokat- notariusz. Od tej chwili pełniłem funkcję harcerza-gońca roznosząc listy i ważne polecania w różne punkty miasta Poznania; do więzienia przy ul. Młyńskiej, gdzie naczelnikiem więzienia był porucznik Maciejewski Julian, komendant 1 Dzielnicy miasta Poznania Pałac Arcybiskupi, Prezydium Policji, Bank Ziemstwa, Plac Działowy, Wzgórze św. Wojciecha, koszary na Sołaczu”. Jego wniosek do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości został odrzucony 31 I 1938 r.

Źródła: Parafia katolicka Krerowo, wpis 9 / 1871; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1877/1/25, skan 60 Krerowo (USC) - akt urodzenia, rok 1882, Księga urodzeń; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1965/3/98, skan 4 Środa (USC) - akt małżeństwa, rok 1906, Heirats-Neben-Register; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja personalna i odznaczeniowa; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line i Lista odznaczonych WKP; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Głos Wielkopolski. 195.11.16. R.21 nr 272 Wyd. A

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2020/2026

Parafia katolicka Krerowo, wpis 9 / 1871

Joannes Hałysz (26 lat)
Josepha Pilaczynska (21 lat)

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1877/1/25, skan 60 Krerowo (USC) - akt urodzenia, rok 1882, Księga urodzeń

Michael , rodzice: Johann Hołysz, Josepha Pilaczyńska,

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1965/3/98, skan 4 Środa (USC) - akt małżeństwa, rok 1906, Heirats-Neben-Register

Michael Hołysz (24 lat) , rodzice: Johann Hołysz +, Josefa Pilaczynska ,
Marianna Pawlak (21 lat) , rodzice: Anton Pawlak , Marianna Dopierala ,

Hołysz Michał (1882 - 1965)

Urodził się 7 IX 1882 r. w miejscowości Markowice (wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kleszczewo). Rodzice Jan (1845-1901) i Józefa z d. Pilaczyńska (ur.1850). Para pobrała się w 1871 r. w Krerowie. Z tego związku urodziło się jeszcze ogółem jedenaścioro dzieci, z czego dziewięcioro zmarło w dzieciństwie - Antonina (1875-1877), Stanisław (*+1877), Tomasz (1873-1877), Marcin (1878-1879), Franciszka (1884-1888), Agnieszka (1886-1887), Wiktoria (1887-1888), Rozalia (1890-1900) i Jadwiga (1895-1900), w dorosłość weszli - Marianna po mężu Nowicka (1872) i Kazimierz (1 II 1880 - 8 X 1918).

Jan był robotnikiem. 30 IX 1908 r. zamieszkał na poznańskich Ratajach.

19 I 1906 r. ożenił się w Poznaniu z Marianną Pawlak (11 VIII 1885 Pławce - 25 X 1970 Poznań, córka Antoniego i Marianny z d. Dopierała). Mieli pięcioro dzieci - Marian (29 XI 1911), Leon (8 IV 1914 - 25 X 1999), Łucja (25 VI 1920 - 10 III 2003) i Zenon Wincenty (30 III 1922 - 24 VII 1987) oraz Powstaniec Wielkopolski Jan (7 I 1908 - 15 III 1982, pochowany na cm. Junikowo w Poznaniu, spoczywa od 16 X 2015 r. w grobie brata Zenona pole AZ kwatera 2 rząd P2 miejsce 47).

Michał Hołysz zmarł 13 XI 1965 r. Pochowany na cmentarzu komunalnym Junikowo w Poznaniu, spoczywa pole 11 kwatera A rząd 10 miejsce 13
https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=1049008&name_surname=Ho%C5%82ysz%20Micha%C5%82#

https://billiongraves.com/grave/Micha%25C5%2582-Ho%25C5%2582ysz-Powstaniec-Wielkopolski/29299458

Tu spoczywa również: Stefania - synowa, Maria - żona, Leon - syn i córka Łucja.
…
Powołany do armii pruskiej 22 VIII 1914 r. brał udział w I wojnie światowej. Członek Straży Ludowej, brał udział w walkach na terenie miasta Poznania, następnie pełnił służbę wartowniczą. Po 25 V 1919 r. w kompanii sztabowej 57. pułku piechoty w Poznaniu, skąd został zwolniony 20 V 1921 r. Członek Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Jego wniosek do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości został odrzucony 26 VI 1938 r. W latach 50. XX wieku odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.

Źródła: Parafia katolicka Krerowo, wpis 9 / 1871; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1877/1/25, skan 60 Krerowo (USC) - akt urodzenia, rok 1882, Księga urodzeń; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1965/3/98, skan 4 Środa (USC) - akt małżeństwa, rok 1906, Heirats-Neben-Register; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja personalna i odznaczeniowa; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line i Lista odznaczonych WKP; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Głos Wielkopolski. 195.11.16. R.21 nr 272 Wyd. A

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2020/2026

Parafia katolicka Krerowo, wpis 9 / 1871

Joannes Hałysz (26 lat)
Josepha Pilaczynska (21 lat)

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1877/1/25, skan 60 Krerowo (USC) - akt urodzenia, rok 1882, Księga urodzeń

Michael , rodzice: Johann Hołysz, Josepha Pilaczyńska,

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1965/3/98, skan 4 Środa (USC) - akt małżeństwa, rok 1906, Heirats-Neben-Register

Michael Hołysz (24 lat) , rodzice: Johann Hołysz +, Josefa Pilaczynska ,
Marianna Pawlak (21 lat) , rodzice: Anton Pawlak , Marianna Dopierala ,

Helka Jan (1888 - 1967)

Urodził się 17 VII 1888 r. w miejscowości Wielka Wieś (niem. Gross Dorf, wieś położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Buk. W źródłach Helka podawał jako miejsce urodzenia Buk). Rodzice Franciszek (25 III 1858 - 17 VIII 1943, syn Jana i Józefy z d. Chudziak) i Marianna Andrzejewska vel Andrzejczak (11 VIII 1858 - 14 VII 1943, córka Wincentego i Marianny z d. Koźlińska) pobrali się w 1882 r. w Buku. Z tego związku urodzili się także Kazimiera po mężu Łowicka (14 XI 1897), Antonina po mężu Stawujak (1883), Maria (1901-1912) i Powstańcy Wielkopolscy - Stefan (8 XII 1892 - 17 XII 1973 r. Pochowany na cm. parafialnym Matki Boskiej Bolesnej (cm. górczyński) w Poznaniu, spoczywa kwatera IIIL rząd 35 miejsce 33) i Stanisław (6 XI 1899 -?). Warto tu wspomnieć, że rodzina z Wielkiej Wsi do Buku przeprowadziła się w 1910 r. Rodzice zmarli w Poznaniu podczas II wojny światowej.

3 XI 1919 r. ożenił się z Józefą Domagałą (5 I 1895 r. w Rąbinie - 25 II 1969 w Poznaniu, córka Jana i Wiktorii zd. Mołecka). Z tego związku urodziło się co najmniej dwoje dzieci Stefania Jadwiga (4 VI 1920) i Bogusław Kazimierz (19 II 1923).

Po zwolnieniu z wojska od 1923 r. prowadził w Poznaniu kiosk z wyrobami tytoniowymi, a od 1935 r. pracował w Zakładach Cegielskiego, z którymi był związany aż do przejścia na emeryturę (także w okresie II wojny światowej). Od marca 1945 r. członek PPR, następnie w PZPR.

Jan zmarł 18 III 1967 w Poznaniu, pochowany na cm. komunalnym na Junikowie, spoczywa pole 20 kwatera A rząd 4 miejsce 12

https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=2&id=2557563&name_surname=Helka%20Jan#OpenMap

https://billiongraves.com/grave/Jan-Helka-Powstaniec-Wielkopolski/34577777

…

W 1910 r. został powołany do armii pruskiej jako poborowy. Od 1914 r. brał udział w I wojnie światowej, kilkakrotnie ranny podczas walk, niestety nie ustalono kiedy, na pruskich listach strat imię i nazwisko pojawia się kilkukrotnie, ale prawdopodobnie Prusacy pomylili Wielką Wieś bukowską z Wielką Wsią w powiecie ostrowickim, stąd też brak potwierdzenia który Jan został wymieniony co najmniej trzykrotnie. Informacja o odniesionych ranach pochodzi natomiast z życiorysu napisanego przez Jana w latach 60. XX wieku. Po zwolnieniu ze szpitala w Erfurcie powrócił do Poznania i tu brał udział w powstaniu, walczył na ulicach Poznania, brał udział w walkach o stację lotniczą w pod poznańskiej Ławicy, następnie pełnił odwachy i patrole. Służył w 7. Dywizjonie Taborów Poznań. Zwolniony z wojska 1 III 1919 r. w stopniu plutonowego. Odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.

Źródła: Archiwum Państwowe w Poznaniu 1833/3/26, skan 118 Buk (USC) - akt małżeństwa, rok 1882, Księga małżeństw; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta miasta Poznania. Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja Akt Powstańców Wielkopolskich; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line i Lista odznaczonych WKP; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Głos Wielkopolski. 1967.03.22 R.23 nr 68 Wyd. A; Głos Wielkopolski. 1967.03.21 R.23 nr 67 Wyd. AB; Archiwum Państwowe w Poznaniu, Zespół: Zarząd Okręgowy Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Poznaniu, sygn. 416: Życiorysy powstańców wielkopolskich: H - tom I (Habicht Gustaw - Hoffmann Jan).

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026