Nowacki Stanisław (1887-1939)

Nowacki Stanisław (1887-1939)

Urodził się 30 III 1887 r. w Poznaniu w rodzinie Mikołaja (31 I 1839 - 8 V 1895, syn walentego i Zuzanny z d. Twardecka) i Magdaleny z d. Kolicka (1846 - 19 XII 1895, córka Ludwika i Józefiny z d. Nowicka), para pobrała się w 1875 r. Z tego związku urodzili się także Rozalia po mężu Stoikowska (10 VIII 1876), Wiktor (3 XI 1878), Józefa (24 II 1881) i Kazimiera (1883-1885).

Z zawodu był modelarzem.

24 VI 1910 r. ożenił się z Katarzyną Twardowską (7 IV 1887 Górczyn, 2 I 1967 Poznań, pochowana na cm. par. Bożego Ciała w Poznaniu przy ul. Bluszczowej, córka Józefa i Marianny z d. Byczyńska). Z tego związku urodzili się Witold (1910-1920), Henryk (20 XII 1912), Zbigniew (1914-1922), Irena (1919-1920), Brunon (1923-1928) i Leokadia Stanisława (31 X 1926).

Zginął podczas nalotów 3 lub 7 IX 1939 r. w Poznaniu (data 3 IX podawana jest na Listach strat II wojny światowej, natomiast data 7 IX widnieje w Dzienniku Poznańskim 1939.09.09 R.81 nr 207, str. 2). Nie znamy pierwszego miejsca pochówku, ofiary nalotów były chowane na 3 cm. w Poznaniu - świętomarcińskim, Farnym i św. Wojciecha. Następnie pochowany na cm. parafialnym przy ul. Samotnej w Poznaniu, a w 2019 r. przeniesiono szczątki na cm. komunalny na Miłostowie, spoczywa w mogile zbiorowej pole 1 kwatera B rząd SAM miejsce 4
https://www.poznan.pl/mim/public/necropolis/plan.html?mtype=cemeteries&cm_id=1&id=2101739&name_surname=Nowacki%20Stanis%C5%82aw#OpenMap

https://billiongraves.com/grave/Stanis%25C5%2582aw-Nowacki/46261621

https://billiongraves.com/grave/Stanis%25C5%2582aw-Nowacki/21417364?referrer=myheritage

…

Od 20 VII 1915 do 16 XI 1918 r. w armii pruskiej brał udział w I wojnie światowej. Prawdopodobnie po powrocie z wojska dołączył do kompanii tworzonej przez Adam Białoszyński vel Białaszyński, który organizował IV Kompanię Marynarzy Powstańców Wielkopolskich, która wchodziła w skład batalionu Służby Straży i Bezpieczeństwa Marynarzy w Poznaniu. Przed wybuchem powstania działali w konspiracji pod nazwą Oddział Marynarzy Powstańców dla walk o zjednoczenie ziem polskich. Marynarze w granatowych mundurach byli elitą sił powstańczych, m.in.: stanowili osobistą ochronę I. J. Paderewskiego podczas jego pobytu w Poznaniu. 27 XII 1918 r. IV Kompania Białoszyńskiego zdobyła koszary 47. pułku piechoty pruskiej, ogniem zaporowym ostrzeliwała koszary 6. pułku grenadierów na Grunwaldzie, uniemożliwiając im działania w centrum miasta, zdobyli Fort VII z zaopatrzeniem wojskowym oraz Dworzec Główny i 6 I 1919 r. lotnisko Ławica w Poznaniu. Marynarze po wyzwoleniu miasta chronili przed kradzieżą magazyny z umundurowaniem, żywnością oraz bronią. W styczniu 1919 r. jednostka została skierowana na odcinek frontu północnego pod Szubin, Łabiszyn, Żnin, Tury, Rynarzewo, Brońsko, Samoklęski. Nie ustalono czy Stanisław brał udział w wojnie polsko - bolszewickiej, ale to mogłaby wyjaśnić kwerenda w Wojskowym Biurze Historycznym gdzie znajduje się odrzucony 12 VI 1935 r. wniosek do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości. W okresie międzywojennym członek Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu zweryfikowany dyplomem nr 1233, Nr Referatu Historycznego 8862 (We wspomnianym powyżej WBH w Kolekcji akt Powstańców Wielkopolskich znajduje się pusta kartoteka I.487.782). Zwolniony z wojska w stopniu plutonowego.

źródła: Parafia katolicka Poznań - par. św. Marcina, wpis 90 / 1875; Urząd Stanu Cywilnego Poznań, wpis 437 / 1875; Archiwum Państwowe w Poznaniu 1926/1/179, skan 81 Poznań (USC) - akt urodzenia, rok 1887, Księga urodzeń t. II; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Akta Miasta Poznania, Kartoteka mieszkańców; WBH, Kolekcja personalno - odznaczeniowa i Kolekcja akt Powstańców Wielkopolskich; Archiwum Państwowe w Poznaniu. Zespół: 884 / Związek Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Sygnatura: nr 31 / Spis zweryfikowanych 101 - 4621. Opis jednostki: Akta organizacyjne Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914/19 i Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu: statuty, regulaminy, okólniki, protokoły posiedzeń zarządu, zjazdy, korespondencja. Strona/karta: 63; Dziennik Poznański 1939.09.09 R.81 nr 207; IPN, Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939-1945; WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego baza on line; Wyszukiwarka grobów dla miasta Poznania; Wyszukiwarka grobów billiongraves; Dokumentacja zgromadzona przez Jarosława Dębskiego, dok. aktualnego miejsca pochówku Paweł Skrzypalik.

©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026

Parafia katolicka Poznań - par. św. Marcina, wpis 90 / 1875

Nicolaus Nowacki (37 lat)
Magdalena Kolicka (29 lat)

Urząd Stanu Cywilnego Poznań, wpis 437 / 1875

Nikolaus Nowacki (37 lat)
ojciec: Valentin Nowacki , matka: Susanne Twardecka
Magdalena Kolicka (29 lat)
ojciec: Ludwig Kolicki , matka: Josephine Nowicka

Archiwum Państwowe w Poznaniu 1926/1/179, skan 81 Poznań (USC) - akt urodzenia, rok 1887, Księga urodzeń t. II

Stanislaus, rodzice: Nikolaus Nowacki , Magdalena Kolicka ,