Leyer (Lajer) Stefan (1884 - 1975)
Leyer (Lajer) Stefan (1884 - 1975)
Urodził się 14 VIII 1884 r. w Ostrowie Wielkopolskim w rodzinie Powstańca Styczniowego Antoniego (1841-1904, syn Antoniego Leyer i Marianna z d. Malińska. Antoni z zawodu był szewcem. Podczas Powstania styczniowego ujęty przez Rosjan i zesłany na Sybir. W 1867 r. przekazany władzom pruskim) i Pelagii Kopydłowskiej (ur. 1848). Para pobrała się w 1872 r. Z tego związku urodziło się jeszcze co najmniej troje dzieci Marianna (1874-1894), Cecylia po mężu Reinsch (1878) i Genowefa po mężu Szelczyńska (1880).
Po ukończeniu szkoły powszechnej kształcił się w zawodzie malarza dekoracji zdobniczej.
Dwukrotnie żonaty jego pierwszą żoną była poślubiona w 1908 r. Pelagia z d. Słowińska (20 XI 1876 - 3 III 1952), z którą miał co najmniej troje dzieci Roman (2 IX 1909 - 5 I 1996), Maria po mężu Kolenus (22 VII 1914 - 27 V 1996) i Bronisław (12 II 1911 - 13 VI 1984). Jego drugą żoną została wdowa po kapitanie marynarki wojennej Stanisławie Myszkowskim (23 III 1887 - 22 IV 1951) - Stanisława (29 IV 1896-19 IX 1980).
Od 1932 r. mieszkaniec Gdyni.
Stefan zmarł 13 IX 1975 r. w Gdyni, pochowany na cmentarzu komunalnym na Witominie, spoczywa Sektor / Rząd / Numer 64 / 18 / 25
https://gdynia.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale...
To także miejsce pochówku I żony Pelagii oraz Tomasza i Adama Tomaszewskich.
…
Dwukrotnie w armii pruskiej, w latach 1904-1906 odbył zasadniczą służbę wojskową, następnie powołany w 1914 r. brał udział w I wojnie światowej. Trzykrotnie występuje na pruskich listach strat z przydziałem do Infanterie - Regiment 67, i tak na liście z 20 III 1915 r. nr 179 - zaginiony, z 29 III 1915 lista nr 186 - ranny i na liście z 22 VIII 1915 r. nr 281 - ranny. Po wyleczeniu zwolniony do domu jako inwalida w stopniu sierżanta. Po powrocie w rodzinne strony rozpoczął działalność konspiracyjną w Ostrowie wielkopolskim. 10 XI 1918 r. stał na czele jednej z drużyn ostrowskich, które brały udział w przejęciu władzy w mieście. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego brał czynny udział w walkach m. in. o Skalmierzyce, Zduny, Słupia, Odolanów, Sulmierzyce. Przydzielony do Szczypiorna, gdzie pełnił służbę w obozie dla internowanych Prusaków. W Starych Sulmierzycach powierzono mu zabezpieczenie drogi Ostrów - Kalisz. Stał na czele 10. kompanii, która wyruszyła na Jutrosin. 11 II 1922 r. zwolniony z wojska w stopniu porucznika. W Wojskowym Biurze Historycznym teczka o syg. akt 3414. Po II wojnie światowej odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. W projekcie WTG Gniazdo, Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego, baza on line wymieniony dwukrotnie
1/ Stefan Leyer
urodzenie: 1884.08.14 Ostrów Wlkp.
rodzice: Antoni, Pelagia
jednostka: Kompania Ostrowska
status/stopień: starszy sierżant
uwagi: ochotnik, organizator, dowódca
odznaczenie: Wielkopolski Krzyż Powstańczy
2/ Stefan Lajer
uwagi: Zamieszkały Ostrów Wlkp.
źródła: Parafia katolicka Borek, wpis 11 / 1872 Verlustlisten 1. Weltkrieg, page 5549: Leyer Stephan (Ostrowo); Verlustlisten 1. Weltkrieg, page 5397: Leyer Stephan (Ostrowo); Verlustlisten 1. Weltkrieg, page 7755: Leyer Stephan (Ostrowo); WBH, Kartoteka personalno - odznaczeniowa; Wyszukiwarka grobów dla miasta Gdyni; Dziennik Bałtycki, 1975, nr 204; Archiwum Państwowe w Poznaniu, Zespół: Zarząd Okręgowy Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Poznaniu, sygn. 441: Życiorysy powstańców wielkopolskich: K - tom IIl (Litwin Wincenty - Lwowski Antoni).
Marcin Ryszard Wojciechowski - dziękuję
©Genealogia Powstańców Wielkopolskich 2026
Parafia katolicka Borek, wpis 11 / 1872
Antonius Lajer (31 lat)
Pelagia Kopydłowska (24 lat)